آموزش Google Webmaster Tools

گوگل وبمستر تولز که امروزه با نام Google Search Console شناخته می شود، یکی از ابزارهای مهم و رایگان گوگل برای بررسی حضور سایت در نتایج جستجو است. مدیران سایت با کمک این سرویس می توانند وضعیت ایندکس صفحات، خطاهای فنی، عبارت های جستجو و عملکرد محتوای خود را ارزیابی کنند. استفاده منظم از این داده ها به تصمیم گیری دقیق تر درباره سئو کمک می کند، اما به تنهایی جایگزین محتوای مفید، تجربه کاربری مناسب یا بررسی فنی سایت نیست.

در این راهنما با روش افزودن و تایید سایت، معرفی نقشه سایت، بررسی گزارش های عملکرد و رسیدگی به خطاهای خزش آشنا می شوید. همچنین کاربرد Google Trends، اصول انتخاب دامنه اصلی، تجربه موبایلی، نرخ کلیک و برخی ابزارهای قدیمی گوگل را مرور می کنیم. توجه کنید که نام منوها و قابلیت های Search Console در گذر زمان تغییر کرده اند؛ بنابراین ممکن است تصویرها یا اصطلاحات رابط کاربری قدیمی با نسخه فعلی تفاوت داشته باشند.

برای شروع، با حساب گوگل خود وارد Search Console شوید و یک ویژگی جدید برای سایت اضافه کنید. معمولا دو نوع ویژگی در دسترس است: ویژگی دامنه که زیردامنه ها و پروتکل های مختلف را یکجا پوشش می دهد و ویژگی پیشوند نشانی که محدوده مشخصی مانند نسخه HTTPS سایت را بررسی می کند. انتخاب درست به ساختار دامنه، سطح دسترسی شما و گزارش هایی که نیاز دارید بستگی دارد. نشانی سایت را دقیق وارد کنید و پیش از تایید، مطمئن شوید که به مدیریت دامنه یا فایل های سایت دسترسی دارید.

پس از افزودن سایت باید مالکیت آن را تایید کنید. روش های معمول شامل ثبت رکورد DNS، بارگذاری فایل HTML در ریشه سایت یا قرار دادن تگ تایید در کد صفحه است. در بعضی شرایط، سرویس های گوگل که از قبل با همان حساب تنظیم شده اند نیز برای تایید به کار می روند. روش DNS برای تایید کل دامنه مناسب است، در حالی که فایل یا تگ HTML می تواند برای ویژگی های پیشوند نشانی کاربردی باشد. دستورالعملی را انتخاب کنید که با سطح دسترسی فنی شما سازگار است و پس از انجام آن، دکمه تایید را بزنید.

نقشه سایت فایلی است که نشانی صفحات مهم را برای خزنده های موتور جستجو فهرست می کند. نقشه XML می تواند کشف صفحه های تازه یا به روز شده را آسان تر کند، به ویژه در سایت های بزرگ، فروشگاه ها و سایت هایی که ساختار پیوند داخلی پیچیده دارند. نقشه سایت جایگزین پیوندهای داخلی مناسب نیست و تضمین نمی کند که گوگل تمام نشانی های درج شده را بخزد یا ایندکس کند. فقط نشانی های اصلی، قابل دسترسی و دارای محتوای ارزشمند را در نقشه قرار دهید.

پس از ساخت نقشه، آن را در بخش Sitemaps ابزار ثبت کنید و نشانی فایل را وارد نمایید. برای نمونه، ساختار یک نشانی رایج چنین است: https://example.com/sitemap.xml. وضعیت پردازش، خطاهای احتمالی و تعداد نشانی های کشف شده را بررسی کنید. اگر سایت از چند نقشه یا فایل فهرست نقشه استفاده می کند، نشانی فایل اصلی را ثبت کنید. هر زمان ساختار نقشه تغییر کرد، بررسی کنید که فایل همچنان در دسترس است و خطای سرور یا قالب نادرست ندارد.

دامنه اصلی باید با نسخه های دیگر نشانی سایت هماهنگ باشد؛ برای مثال نسخه دارای www یا بدون www و همچنین نسخه HTTP یا HTTPS. امروز انتخاب نسخه اصلی با تنظیمات سرور، تغییر مسیر دائمی و برچسب های canonical مدیریت می شود. همه نسخه های فرعی را به نسخه ترجیحی هدایت کنید و پیوندهای داخلی، نقشه سایت و نشانی های canonical را با همان نسخه هماهنگ نگه دارید. از ساخت نسخه های تکراری قابل دسترسی خودداری کنید، زیرا چند نشانی برای محتوای یکسان می تواند ارزیابی و خزش سایت را دشوار کند.

گزارش Performance نشان می دهد کاربران با چه عبارت هایی به صفحات سایت رسیده اند و هر صفحه چه میزان نمایش و کلیک دریافت کرده است. مهم ترین معیارها عبارت اند از تعداد نمایش، تعداد کلیک، نرخ کلیک یا CTR و میانگین جایگاه. با فیلتر کردن گزارش بر اساس صفحه، کشور، دستگاه، نوع جستجو و بازه زمانی می توانید تغییرات را دقیق تر بررسی کنید. برای نتیجه گیری منصفانه، دوره های زمانی مشابه را مقایسه کنید و نوسان روزانه را به تنهایی نشانه موفقیت یا افت قطعی ندانید.

اگر صفحه ای نمایش زیادی دارد اما کلیک کمی می گیرد، عنوان و توضیحات آن را از نظر وضوح، ارتباط با نیاز کاربر و وعده ای که به محتوا می دهد بررسی کنید. اگر یک عبارت مرتبط در گزارش دیده نمی شود، ابتدا مطمئن شوید صفحه قابل خزش است و محتوای کافی و مرتبط دارد؛ نبود یک عبارت در گزارش به تنهایی ثابت نمی کند که سایت مشکل فنی دارد. داده های Search Console ممکن است با ابزارهای تحلیلی دیگر یکسان نباشند، زیرا روش گردآوری، زمان بندی و تعریف معیارها متفاوت است.

Google Trends روند نسبی جستجوی عبارت ها را در زمان و مکان های مختلف نشان می دهد. برای تحلیل، کشور یا منطقه، بازه زمانی، دسته بندی و نوع جستجو مانند وب، تصویر، اخبار یا YouTube را انتخاب کنید. این ابزار برای مقایسه موضوع ها، کشف تغییرات فصلی و بررسی علاقه منطقه ای مناسب است، اما عددهای آن شمارش دقیق تعداد جستجوها نیستند. شاخص نمودار معمولا از صفر تا صد نرمال سازی می شود و اوج هر عبارت را در محدوده انتخاب شده نشان می دهد.

بخش جستجوهای مرتبط در Trends می تواند عبارت های در حال رشد یا موضوع های نزدیک را پیشنهاد کند. این اطلاعات را با داده های Search Console، بررسی نتایج جستجو و شناخت مخاطب ترکیب کنید؛ صرفا به دلیل محبوبیت یک عبارت، محتوایی نامرتبط تولید نکنید. برای تبلیغات منطقه ای نیز مقایسه علاقه در استان ها و شهرها می تواند سرنخ اولیه بدهد، اما پیش از تصمیم بودجه باید آن را با داده های واقعی فروش و تبدیل بسنجید.

خزش فرایندی است که طی آن ربات موتور جستجو صفحه ها را پیدا و درخواست می کند. خطاهای خزش می توانند از دسترس نبودن سرور، خطای DNS، زمان پاسخ طولانی، نشانی اشتباه یا محدودیت های ناخواسته ناشی شوند. ابتدا نمونه URL گزارش شده را باز کنید، کد وضعیت HTTP را بررسی کنید و ببینید آیا صفحه باید در دسترس باشد یا نه. سپس گزارش های میزبانی، تنظیمات امنیتی، مسیر تغییر نشانی ها و فایل robots.txt را مرور کنید. هر خطایی به معنی جریمه یا افت رتبه نیست؛ شدت و تکرار آن و اهمیت صفحه را در نظر بگیرید.

خطاهای DNS و اتصال سرور را با پشتیبان هاست بررسی کنید، به خصوص اگر کاربران نیز هم زمان نمی توانند سایت را باز کنند. خطای 404 برای صفحه حذف شده ممکن است طبیعی باشد، اما باید پیوندهای داخلی و نقشه سایت به روز شوند و در صورت وجود جایگزین مرتبط، تغییر مسیر مناسب در نظر گرفته شود. خطای 5xx یا قطعی مکرر می تواند مانع دسترسی خزنده و کاربران شود؛ بنابراین پایداری سرور، منابع میزبانی و تنظیمات فایروال را جدی بگیرید.

فایل robots.txt به مدیر سایت امکان می دهد دسترسی خزنده ها به مسیرهایی را مدیریت کند. دستور نادرست می تواند بخش مهمی از سایت را از خزش بازدارد؛ پس پس از تغییر، محتوای فایل و نشانی آن را آزمایش کنید. این فایل ابزار حذف صفحه از نتایج جستجو نیست و مسدود کردن خزش لزوما باعث حذف URL از ایندکس نمی شود. برای حذف محتوای خصوصی، دسترسی امن یا تنظیمات مناسب صفحه را به کار ببرید و برای صفحه ای که دیگر وجود ندارد، پاسخ سرور و مسیر جایگزین را درست تنظیم کنید.

گزارش پیوندها می تواند نمونه ای از دامنه ها و صفحه هایی را نشان دهد که به سایت شما لینک داده اند. وجود پیوندهای نامرتبط به تنهایی به معنی جریمه نیست؛ پیش از هر اقدامی کیفیت، زمینه و الگوی ساخت آنها را بررسی کنید. خرید گسترده لینک، تبادل افراطی یا استفاده از روش های دستکاری رتبه می تواند خطر ایجاد کند. اگر برای تقویت اعتبار سایت برنامه ریزی می کنید، روی محتوای مفید، روابط طبیعی و لینک های مرتبط تمرکز کنید و درباره خرید بک لینک بدون بررسی ریسک ها تصمیم نگیرید.

اقدام دستی با بررسی انسانی و به دلیل نقض سیاست های جستجوی گوگل ثبت می شود. اگر پیامی درباره اقدام دستی دریافت کردید، بخش مربوط را باز کنید، دلیل و صفحات متاثر را بخوانید و مشکل را به صورت کامل برطرف کنید. پس از اصلاح، درخواست بازبینی بفرستید و توضیح دهید چه اقداماتی انجام شده است. درخواست بازبینی پیش از رفع مشکل معمولا نتیجه ای ندارد. تفاوت اقدام دستی با تغییرات الگوریتمی را نیز در نظر داشته باشید؛ هر نوسان رتبه به معنی جریمه دستی نیست.

ابزار حذف موقت نشانی در Search Console برای پنهان کردن سریع یک URL از نتایج استفاده می شود، اما جایگزین حذف واقعی محتوا یا تنظیم سرور نیست. اگر می خواهید صفحه برای همیشه حذف شود، صفحه را حذف کنید و پاسخ مناسب بدهید، یا در صورت وجود جایگزین مرتبط تغییر مسیر درست ایجاد کنید. برای اطلاعات محرمانه از حفاظت دسترسی استفاده کنید. حذف موقت یک نشانی، نسخه های دیگر آن را خودکار حذف نمی کند و ممکن است پس از پایان دوره موقت دوباره در نتایج ظاهر شود.

سایت باید روی صفحه های کوچک به خوبی خوانده شود و کاربر بتواند بدون بزرگ نمایی، محتوای اصلی را ببیند و با دکمه ها تعامل کند. چیدمان واکنش گرا، اندازه مناسب عناصر تعاملی، سرعت قابل قبول و محتوای خوانا در تجربه موبایل نقش دارند. گزارش های ابزار گوگل در طول زمان تغییر کرده اند و برخی گزارش های قدیمی Mobile Usability دیگر در رابط فعلی به همان شکل دیده نمی شوند. وضعیت واقعی را با دستگاه های گوناگون آزمایش کنید و برای بهبود تجربه کاربر، طراحی سایت را بر اساس نیاز مخاطبان انجام دهید.

نرخ پرش در ابزارهای تحلیلی به رفتار بازدیدکننده در یک نشست مربوط است و تعریف آن میان نسخه های مختلف ابزارها ممکن است متفاوت باشد. نرخ پرش بالا همیشه نشانه ضعف صفحه نیست؛ ممکن است کاربر پاسخ مورد نیاز را در همان صفحه گرفته باشد. برای تحلیل درست، هدف صفحه، رویدادهای مهم، مدت تعامل و کیفیت ترافیک ورودی را کنار هم ببینید. اگر کاربر پاسخ خود را پیدا نمی کند، عنوان نامتناسب، محتوای کم کیفیت، بارگذاری کند، چیدمان گیج کننده یا صفحه فرود نامرتبط را بررسی کنید.

برای بهبود تجربه صفحه، سرعت بارگذاری را بررسی کنید، مسیرهای ناوبری روشن بسازید، تیترهای توصیفی بنویسید و پیوندهای داخلی مرتبط قرار دهید. تبلیغ یا نتیجه جستجو باید کاربر را به صفحه ای ببرد که وعده داده شده است. پیام های خطا را واضح و محترمانه نمایش دهید و کاربر را برای ادامه مسیر راهنمایی کنید. پس از اعمال تغییرها، عملکرد صفحه را در یک بازه مناسب بسنجید؛ تغییر یکباره چند عامل، تشخیص دلیل بهبود یا افت را دشوار می کند.

برخی قابلیت هایی که در راهنماهای قدیمی وبمستر تولز، مانند تنظیم دامنه ترجیحی، Search Queries یا Fetch and Render معرفی شده اند، ممکن است حذف شده یا به شکل دیگری در Search Console جدید ارائه شوند. پیش از دنبال کردن دستورالعمل قدیمی، نام منوها و وضعیت فعلی ابزار را در مستندات رسمی گوگل بررسی کنید. اصل کاربردها همچنان مهم است: اطمینان از دسترسی خزنده، بررسی رندر صفحه، پیدا کردن خطاها و تحلیل عملکرد محتوا.

سرویس کوتاه کننده لینک Google goo.gl که در برخی مقاله های قدیمی معرفی می شد، دیگر گزینه مناسبی برای ایجاد پیوندهای تازه نیست. از کوتاه کننده معتبر و فعال استفاده کنید یا برای سنجش عملکرد تبلیغات، پیوندهای دارای پارامترهای استاندارد کمپین را به کار ببرید. کوتاه کردن URL به تنهایی راهکار سئو نیست و اطلاعات آنالیتیکس نیز باید با تنظیم درست اندازه گیری شود. اگر پیوند کوتاه در تبلیغات چاپی استفاده می کنید، آن را پیش از انتشار آزمایش کنید و مقصد نهایی را شفاف نگه دارید.

محتوای تازه و مفید منتشر کنید و موضوع صفحه را با نیاز واقعی مخاطب هماهنگ نگه دارید. عنوان، تیترها و متن باید به روشنی نشان دهند که صفحه درباره چیست و چه پاسخی ارائه می کند.

از پیوندهای داخلی منطقی استفاده کنید تا هم کاربران و هم خزنده ها بتوانند صفحه های مهم را پیدا کنند. صفحات یتیم و نشانی هایی را که هیچ پیوندی به آنها نمی رسد شناسایی و اصلاح کنید.

نقشه سایت را به روز نگه دارید، اما تنها نشانی های اصلی و قابل دسترسی را در آن بگنجانید. پس از تغییر ساختار سایت، پیوندهای شکسته و تغییر مسیرهای زنجیره ای را بررسی کنید.

گزارش ایندکس و عملکرد را به صورت دوره ای مرور کنید. برای صفحات مهم، وضعیت دسترسی، پاسخ سرور، محتوای قابل مشاهده و پیوندهای داخلی را بسنجید و برای هر ایراد، علت را پیش از تغییر مشخص کنید.

برای رشد اعتبار، به جای ساخت پیوندهای انبوه و نامرتبط، محتوایی بسازید که پاسخ کامل و قابل اعتماد ارائه کند. لینک سازی باید طبیعی، مرتبط و در خدمت دسترسی کاربران به اطلاعات بیشتر باشد.

گوگل علاوه بر ابزارهای مدیران سایت، قابلیت های جستجوی روزمره نیز دارد. برای نمونه، عبارت site:example.com موضوع نتایج مرتبط با یک دامنه را محدود می کند و جستجوی عبارت داخل گیومه می تواند عبارت دقیق را پیدا کند. جستجوی نوع فایل نیز با عملگر filetype:pdf انجام می شود. ماشین حساب، تبدیل واحد، نمایش ساعت شهرها و ترجمه سریع هم ممکن است از طریق کادر جستجو در دسترس باشند. شکل پاسخ ها با توجه به زبان، منطقه و تغییرات محصول گوگل متفاوت است.

برای همکاری با همکاران یا متخصصان، از تنظیمات دسترسی Search Console کاربر جدید اضافه کنید و فقط سطح دسترسی لازم را به او بدهید. دسترسی مالک امکان مدیریت گسترده تری فراهم می کند، بنابراین آن را تنها به افراد مورد اعتماد بسپارید. آدرس حساب گوگل را با دقت وارد کنید و دسترسی افراد را هنگام پایان همکاری بازبینی یا لغو کنید. به اشتراک گذاشتن رمز عبور حساب اصلی، روش مناسبی برای مدیریت دسترسی نیست.